Roztoczański Park Narodowy
Wyobraź sobie zieloną, falistą krainę, potężne dęby i dostojne buki. Śpiew ptaków oraz konie pasące się wolno wśród leśnych ostępów, miarowy puls natury. Czujesz ten spokój? Teraz usiądź wygodnie, a my opowiemy Ci o czym szumi woda w roztoczańskich potokach.
KRAINA JODŁY, BUKA I TARPANA
Roztoczański Park Narodowy jest usytuowany w południowej części województwa lubelskiego, około 100 km od Lublina oraz 30 km od Zamościa. Aż 94% jego powierzchni stanowią lasy, co czyni go najbardziej zalesionym parkiem w Polsce. Wyjątkowość tego obszaru zauważono już w XVI wieku. Na polecenie kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego utworzono tu zwierzyniec, czyli rodzaj rezerwatu służącego do organizacji polowań. Na szczęście, obecnie nikt już tutaj nie poluje, chyba że z aparatem fotograficznym - a o wyjątkowe ujęcia nie trudno. Dzięki bogactwu tutejszej flory, Roztoczański Park Narodowy jest domem dla 3630 gatunków zwierząt. Najbardziej znanym jest konik polski. Występują tu jelenie, łosie, sarny czy dziki, a także wilki oraz rysie. Miłośnicy birdwatching’u przy odrobinie szczęścia będą mieli szansę na obserwację bociana czarnego, orlika krzykliwego, bielika czy puszczyka uralskiego.
Przygodę w Roztoczańskim Parku Narodowym najlepiej rozpocząć od wizyty w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym w Zwierzyńcu, gdzie na turystów czeka interesująca ekspozycja przyrodnicza. Szereg przydatnych wskazówek i ciekawych informacji uzyskasz odwiedzając Punkt Informacji Turystycznej, zlokalizowany przy Ośrodku. To tutaj zaopatrzysz się w niezbędne mapy oraz zakupisz bilety wstępu na ścieżki przyrodnicze.
Przy OEM początek biorą ścieżki poznawcze. Jedną z najpopularniejszych dotrzesz na Bukową Górę. Najpierw należy przekroczyć okazałą drewnianą bramę - swoisty portal do królestwa przyrody. Na szczyt prowadzą wyjątkowe leśne schody. Nagrodą za ich pokonanie jest wspaniały widok na malowniczą mozaikę roztoczańskich pól i lasów. Dalej ścieżka biegnie do miejscowości Sochy. Jej koniec znajduje się nieopodal cmentarza upamiętniającego pacyfikację wsi w roku 1943. Długość całej trasy to około 2,5 km.
Z WIZYTĄ U KONIKA POLSKIEGO
Jednym z ulubionych miejsc turystów odwiedzających Roztoczański Park Narodowy są Stawy Echo. Położenie akwenów w dolinie strumienia Świerszcz, wśród lasów i u podnóża wydm sprzyja pełnemu relaksowi, tym bardziej, że do dyspozycji jest piaszczyste kąpielisko. Tereny w sąsiedztwie stawów stanowią ostoję koników polskich, które można obserwować z wieży widokowej. Bez problemu dojedziesz tu samochodem, istnieją jednak lepsze rozwiązania. Najlepszym i zarazem najpiękniejszym jest spacer "Ścieżką po Wydmie do Stawów Echo", rozpoczynającej się przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym w Zwierzyńcu. Trasa wynosi 1,7 km. Rowerzystom wybierającym się na kąpielisko poleca się „Ścieżkę do Stawów Echo”, mającą swój początek w pobliżu zabytkowego browaru, także w Zwierzyńcu. Dystans jest podobny. Ze względu na zastosowane udogodnienia ścieżka jest dostępna także dla osób z niepełnosprawnościami oraz rodzin z wózkami dziecięcymi.
Kolejną szansą na bliskie spotkanie z konikami polskimi jest wędrówka ponad kilometrową ścieżką poznawczą na Białą Górę. Trasa rozpoczyna się na parkingu Roztoczańskiego Centrum Naukowo Edukacyjnego. Jednak swoją wędrówkę możesz zacząć także przy nieutwardzonym parkingu przy drodze Zwierzyniec-Józefów. Ścieżka przecina obszar Ostoi konika. Poruszanie się możliwe jest jedynie wyznaczonym korytarzem. Dziewięciometrowa wieża widokowa daje możliwość lepszej obserwacji koników oraz hodowanego tu bydła białogrzbietego. Co więcej, roztacza się tu wspaniała panorama okolicy. Jest to również idealne miejsce do obserwacji ptaków. Ścieżka nie jest dostępna dla rowerów.
Okolice Stawów Echo to także początek kolejnej ścieżki poznawczej "Na Piaseczną Górę", prowadzącej do punktu widokowego, który szczególnie upodobali sobie obserwatorzy ptaków. Po nacieszeniu się urzekającą panoramą okolicy, możesz ruszyć w drogę powrotną śródleśną łąką i borem sosnowym. Ścieżka o całkowitej długości 3,2 km kończy się w Zwierzyńcu.
FLORIANÓW DWÓCH
Kolejną z urokliwych atrakcji Roztoczańskiego Parku Narodowego jest Florianka. Ta dawna leśna osada ordynacka zagościła na mapach już w pierwszej połowie XIX wieku. Powstała tu leśniczówka oraz dwie gajówki a także folwark. Nazwa osady wywodzi się od słynnego czternastowiecznego rycerza – Floriana Szarego, którego ród Zamoyskich uznawał za swojego wielkiego przodka. Według podań to właśnie w tej okolicy rycerz został zaatakowany przez olbrzymiego niedźwiedzia. W cieniu okazałego dębu siostra Floriana Szarego - Janka opatrywała mu rany. Czy było tak naprawdę? Do dziś ponoć pozostał tylko jeden świadek tamtych wydarzeń - Dąb Florian noszący imię po wielkim rycerzu.
Obecnie w obrębie Florianki mieści się Izba Leśna - ukazująca życie leśników i ich rodzin w czasach międzywojennych - oraz Ośrodek Hodowli Stajennej Konika Polskiego. Wytyczono tu dwie ścieżki poznawcze – dendrologiczną oraz krajobrazową. Około kilometrowa ścieżka dendrologiczna obejmuje kilkadziesiąt okazów drzew i krzewów, które zostały zasadzone przez leśników Ordynacji Zamojskiej w prowadzonych tu szkółkach. Pełne poznanie skarbów Florianki gwarantuje spacer ścieżką krajobrazową (1,2 km). Wędrówkę rozpocznij przy Izbie Leśnej a następnie kieruj się przez obszar dawnego folwarku aż do Ośrodka Hodowli Stajennej. To właśnie tutaj możesz przyjrzeć się z bliska konikom polskim, a także rodzimej odmianie owcy – owcy uhruskiej. Jak najlepiej dostać się do Florianki? Rowerem! Z Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego prowadzi trasa Rybakówka – Florianka – Górecko Stare (15 km).
NA SPOTKANIE HISTORII
Roztoczański Park Narodowy to miejsce o interesującej przeszłości. Miłośnikom historii szczególnie poleca się dwie ścieżki poznawcze – do Wzgórza Polak oraz do Wojdy. Dwukilometrowa ścieżka przyrodniczo-historyczna do Wzgórza Polak nawiązuje do powstania styczniowego i stoczonych tu walk oraz jest doskonałym miejscem do obserwacji panoramy Kotliny Sandomierskiej oraz strefy krawędziowej Roztocza. Początek ścieżki znajduje się na zachód od Zwierzyńca, na parkingu przy drodze krajowej nr 858 prowadzącej do Biłgoraja.
Ścieżka przyrodniczo-historyczna do Wojdy poświęcona jest między innymi tematyce Powstania Zamojskiego. Walki powstańcze zapisały się głęboko w pamięci miejscowej ludności, jako bohaterska obrona Zamojszczyzny przed niemieckimi wysiedleniami. Planując spacer musisz udać się do Szewni Dolnej, wsi usytuowanej na północny-wschód od Zwierzyńca. Początek ścieżki znajduje się przy Pomniku Powstania Zamojskiego. Jej całkowita długość to 4 kilometry.
ŚWIADKOWIE DAWNYCH CZASÓW
Zwierzyniec nazywany jest bramą Roztoczańskiego Parku Narodowego. To właśnie piękno otaczającej przyrody przyczyniło się do założenia miasteczka. Do dziś można podziwiać budynki powstałe na zlecenie rodu Zamoyskich, który szczególnie upodobał sobie te tereny. Najbardziej charakterystycznym zabytkiem jest barokowy kościółek na wodzie - czyli Kościół pw. św. Jana Nepomucena, ufundowany przez Teresę i Tomasza Zamoyskich z wdzięczności za narodziny syna. W miasteczku zachował się zespół zarządu Ordynacji Zamoyskiej oraz Pałac Plenipotenta. Na szczególną uwagę zasługuje zabytkowy browar, którego historia sięga początków XIX wieku. Założony niegdyś przez Stanisława Kostkę Zamoyskiego, obecnie jest własnością Skarbu Państwa. Zabytkową część Zwierzyńca z Parkiem Narodowym łączy kilkusetmetrowa ścieżka poznawcza „Aleją Aleksandry Wachniewskiej”, która prowadzi do Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego. Co roku latem miasteczko staje się mekką dla wielbicieli kina. Od dwudziestu lat organizowana jest tutaj Letnia Akademia Filmowa. W trakcie wydarzenia odbywają się liczne seanse filmowe, koncerty i spotkania.
NIE TYLKO PARK
Roztoczański Park Narodowy to fragment Roztocza, które jak długie i szerokie skrywa wyjątkowe skarby. Malownicze Szumy na Tanwi w okolicach Suśca, uzdrowiskowy Krasnobród, rowerowy Józefów, stolica języka polskiego w Szczebrzeszynie, Tomaszów Lubelski z unikalnym modrzewiowym kościołem. Na rowerzystów czekają kilometry szlaków rowerowych - ze Wschodnim Szlakiem Rowerowym Green Velo na czele. Powodów, aby odwiedzić Roztocze są tysiące. Przekonasz się, gdy tylko tu przyjedziesz. Do zobaczenia na szlaku.
Informacje praktyczne:
- wymagane karty wstępu na ścieżkę na Bukową Górę i trasę rowerową do Florianki (jeden bilet obejmuje obie trasy), do Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego RPN, Izby Leśnej we Floriance
- zakup kart wstępu: w Punktach Informacji Turystycznej, sezonowo w sklepie spożywczym w Górecku Starym (na trasie w kierunku Florianki) lub online
- zwiedzanie dozwolone wyłącznie po wytyczonych szlakach i ścieżkach
- zakaz wprowadzania psów z wyjątkiem psów asystujących
